Reported Speech

Gdy relacjonujemy czyjeś słowa za pomocą "said" lub "told", czasownik przesuwa się o jeden czas w przeszłość — to tzw. backshift. Present Simple staje się Past Simple, Present Continuous staje się Past Continuous, Present Perfect staje się Past Perfect, a Past Simple staje się Past Perfect.

• "I am tired." → She said she was tired.

  „Jestem zmęczona.” → Ona powiedziała, że jest zmęczona.

• "I am watching TV." → He said he was watching TV.

  „Oglądam telewizję.” → On powiedział, że ogląda telewizję.

• "I have finished." → She said she had finished.

  „Skończyłam.” → Ona powiedziała, że skończyła.

• "I saw him yesterday." → He said he had seen him the day before.

  „Widziałem go wczoraj.” → On powiedział, że widział go dzień wcześniej.

• "I will help you." → She said she would help me.

  „Pomogę ci.” → Ona powiedziała, że mi pomoże.

• "I can swim." → He said he could swim.

  „Umiem pływać.” → On powiedział, że umie pływać.

• "I must leave now." → She said she had to leave then.

  „Muszę już iść.” → Ona powiedziała, że musi już iść.

Przeczenie w relacjonowanej wypowiedzi tworzymy tak samo jak w zwykłym zdaniu w danym czasie — backshift działa identycznie, tylko dodajemy "not".

• "I don't like fish." → She said she didn't like fish.

  „Nie lubię ryb.” → Ona powiedziała, że nie lubi ryb.

• "I am not ready." → He said he wasn't ready.

  „Nie jestem gotowy.” → On powiedział, że nie jest gotowy.

• "I haven't seen it." → She said she hadn't seen it.

  „Nie widziałam tego.” → Ona powiedziała, że tego nie widziała.

• "I won't come." → He said he wouldn't come.

  „Nie przyjdę.” → On powiedział, że nie przyjdzie.

Pytania typu tak/nie relacjonujemy za pomocą "if" albo "whether" — bez znaku zapytania, bez inwersji i bez pomocniczego "do/does/did". Szyk wraca do normalnego: podmiot przed czasownikiem.

• "Do you like coffee?" → She asked if I liked coffee.

  „Czy lubisz kawę?” → Ona zapytała, czy lubię kawę.

• "Are you coming?" → He asked whether I was coming.

  „Czy przychodzisz?” → On zapytał, czy przychodzę.

• "Did you see the film?" → She asked if I had seen the film.

  „Czy widziałeś ten film?” → Ona zapytała, czy widziałem ten film.

• "Have you finished?" → He asked if I had finished.

  „Czy skończyłeś?” → On zapytał, czy skończyłem.

W pytaniach z "wh-" słowo pytające zostaje na początku, ale dalej szyk jest normalny (podmiot + czasownik) — bez inwersji i bez "do/does/did". Znak zapytania też znika.

• "Where do you live?" → He asked me where I lived.

  „Gdzie mieszkasz?” → On zapytał mnie, gdzie mieszkam.

• "What time does the train leave?" → She asked what time the train left.

  „O której godzinie odjeżdża pociąg?” → Ona zapytała, o której godzinie odjeżdża pociąg.

• "Why are you crying?" → He asked her why she was crying.

  „Czemu płaczesz?” → On zapytał ją, czemu płacze.

• "How did you do it?" → She asked how I had done it.

  „Jak to zrobiłeś?” → Ona zapytała, jak to zrobiłem.

Polecenia i prośby relacjonujemy za pomocą "told"/"asked" + osoba + "to" + bezokolicznik. Nie używamy "that" i nie odmieniamy czasownika przez osoby. Przeczenie to "not to".

• "Wait here." → She told me to wait there.

  „Czekaj tutaj.” → Ona powiedziała mi, żebym czekał tam.

• "Close the door, please." → He asked me to close the door.

  „Zamknij drzwi, proszę.” → On poprosił mnie, żebym zamknął drzwi.

• "Don't be late." → She told him not to be late.

  „Nie spóźnij się.” → Ona powiedziała mu, żeby się nie spóźnił.

• "Don't touch that!" → He told the child not to touch it.

  „Nie dotykaj tego!” → On powiedział dziecku, żeby tego nie dotykało.

Zaimki i określniki dopasowujemy do perspektywy osoby relacjonującej wypowiedź, a nie osoby, która ją wypowiedziała: "I" może stać się "she/he", "my" → "her/his", "this/these" → "that/those".

• "I love my job." → She said she loved her job.

  „Kocham swoją pracę.” → Ona powiedziała, że kocha swoją pracę.

• "This is my book." → He said that was his book.

  „To jest moja książka.” → On powiedział, że to jego książka.

• "We are leaving now." → They said they were leaving then.

  „Wychodzimy teraz.” → Oni powiedzieli, że wychodzą.

Skoro relacjonujemy wypowiedź później i (często) w innym miejscu, wyrażenia czasu i miejsca też się zmieniają — "now" na "then", "today" na "that day", "tomorrow" na "the next day", "here" na "there".

Najczęstsze zamiany: now → then, today → that day, tonight → that night, tomorrow → the next day / the following day, yesterday → the day before, next week → the following week, last week → the week before, ago → before, here → there, this → that, these → those.

• "I'll call you tomorrow." → She said she would call me the next day.

  „Zadzwonię do ciebie jutro.” → Ona powiedziała, że zadzwoni do mnie następnego dnia.

• "I saw her yesterday." → He said he had seen her the day before.

  „Widziałem ją wczoraj.” → On powiedział, że widział ją dzień wcześniej.

• "I'm busy today." → She said she was busy that day.

  „Jestem dzisiaj zajęta.” → Ona powiedziała, że jest tego dnia zajęta.

• "Meet me here." → He told me to meet him there.

  „Spotkaj się ze mną tutaj.” → On powiedział mi, żebym się z nim spotkał tam.

Backshift możemy pominąć, gdy relacjonowana informacja to wciąż prawda ogólna albo sytuacja się nie zmieniła — np. relacjonujemy wypowiedź "na żywo", tuż po tym, jak ktoś to powiedział.

Backshift jest opcjonalny, jeśli fakt jest wciąż aktualny — ale jeśli nie masz pewności, trzymaj się backshiftu, bo w większości ćwiczeń jest wymagany.

• "The Earth goes around the Sun." → She said the Earth goes around the Sun.

  „Ziemia krąży wokół Słońca.” → Ona powiedziała, że Ziemia krąży wokół Słońca.

• "I live in Warsaw." → He says he lives in Warsaw.

  „Mieszkam w Warszawie.” → On mówi, że mieszka w Warszawie.

"Say" nie wymaga obiektu (osoby, do której mówimy) — jeśli chcemy go podać, potrzebujemy "to": "say to me". "Tell" zawsze wymaga obiektu bezpośrednio po sobie, bez "to": "tell me".

Błędne: "She told that she was tired." (brak obiektu po "told") i "She said me that she was tired." ("said" + osoba wymaga "to").

• She said that she was tired.

  Ona powiedziała, że jest zmęczona.

• She said to me that she was tired.

  Ona powiedziała mi, że jest zmęczona.

• She told me that she was tired.

  Ona powiedziała mi, że jest zmęczona.